Cụm động từ: 40 cụm bạn sẽ thật sự dùng

Cụm động từ là gì

Cụm động từ là một động từ đi kèm một hoặc hai từ nhỏ (up, out, off, on, down, back, after…), cùng nhau hoạt động như một động từ duy nhất. Đôi khi nghĩa dễ đoán: come back (quay lại), sit down (ngồi xuống). Nhưng thường thì không: give up là "từ bỏ", put off là "hoãn lại", turn down có thể là "từ chối".

Nhiều cụm có một từ đơn trang trọng hơn cùng nghĩa: find out — discover, put off — postpone, carry on — continue. Từ trang trọng dùng tốt trong văn viết, nhưng khi nói chuyện người bản xứ hầu như luôn dùng cụm động từ. Vì vậy học chúng giúp tiếng Anh của bạn nghe tự nhiên hơn.

40 cụm động từ thông dụng theo chủ đề

Bốn mươi cụm này xuất hiện liên tục trong hội thoại hằng ngày. Hãy học theo chủ đề thay vì theo bảng chữ cái — bạn sẽ nhớ ra chúng đúng lúc cần.

Sinh hoạt hằng ngày

Công việc và học tập

Con người và các mối quan hệ

Vấn đề và kế hoạch

Di chuyển và du lịch

Tách được hay không: quy tắc trật tự từ

Cụm động từ tách được

Phần lớn cụm động từ có tân ngữ đều tách được: tân ngữ đứng trước hoặc sau từ nhỏ. Nhưng nếu tân ngữ là đại từ (it, him, her, them), nó bắt buộc phải nằm ở giữa.

Turn off the light. ✓ · Turn the light off. ✓ · Turn it off. ✓ · Turn off it. ✗

Cụm động từ không tách được

Một số cụm không bao giờ tách: tân ngữ luôn đứng sau cả cụm, kể cả khi là đại từ. look after, deal with, get on (lên xe buýt), come across thuộc loại này.

Look after the baby. ✓ · Look after her. ✓ · Look her after. ✗

Cụm động từ ba phần

Những cụm có hai từ nhỏ (run out of, come up with, look forward to, get on with) không bao giờ tách. Sau look forward to là danh từ hoặc dạng -ing.

We ran out of time. · She came up with a plan. · I look forward to it.

Không chắc cụm nào tách được? Từ điển tốt sẽ cho biết: turn sth off tách được, look after sb thì không.

up, out, off và down thường mang nghĩa gì

Các từ nhỏ không được gắn ngẫu nhiên. Chúng thường có nghĩa riêng, giúp bạn đoán nghĩa của cụm động từ mới:

Đây là xu hướng, không phải quy tắc — make up có thể là "bịa ra" hoặc "làm lành". Nhưng chúng biến nhiều cụm động từ mới từ câu đố thành một phỏng đoán có cơ sở.

Lỗi thường gặp

• Can you turn off it? ✗ → Can you turn it off?
  Với cụm động từ tách được, đại từ bắt buộc đứng ở giữa.
• I look forward to see you. ✗ → I look forward to seeing you.
  Trong look forward to, to là giới từ nên sau nó là dạng -ing hoặc danh từ.
• She gave up to smoke. ✗ → She gave up smoking.
  Sau give up là danh từ hoặc dạng -ing, không phải to + động từ.
• Can you look after of the kids? ✗ → Can you look after the kids?
  Từ nhỏ đã đóng vai trò giới từ — đừng thêm giới từ thứ hai.
• We went out from the house at eight. ✗ → We left the house at eight. / We went out at eight.
  go out nghĩa là "ra ngoài chơi"; để nói bạn rời khỏi một nơi, dùng leave hoặc go out of.

Vì sao người Việt thấy cụm động từ khó

Thật ra tiếng Việt có những cấu trúc khá giống cụm động từ: "đứng dậy", "ngồi xuống", "đi ra", "tắt đi", "lấy lại". Từ chỉ hướng phía sau làm thay đổi hoặc bổ sung nghĩa cho động từ — đúng như up, down, out, back. Khó khăn nằm ở chỗ khác:

• Nghĩa không trùng. "Đứng dậy" là stand up, nhưng "nghĩ ra" là come up with, không phải think out; và "tìm thấy" chìa khóa là find, còn "tìm ra, biết được" một thông tin mới là find out. Hãy học nguyên cụm, đừng ghép từng chữ.
• Vị trí đại từ. Trong tiếng Việt, "tắt nó đi" — đại từ cũng nằm giữa! Đây là điểm thuận lợi: turn it off có cấu trúc giống hệt. Chỉ cần nhớ không nói turn off it ✗.
• Phát âm khi nói nhanh. Người bản xứ nối âm: pick it up nghe như "pi-ki-tắp", turn it off như "tơ-ni-tóp". Nhiều người Việt biết cụm từ nhưng không nhận ra khi nghe — hãy luyện nghe và nói to các cụm có đại từ.
• Thói quen dùng từ học thuật. Học sinh Việt Nam quen với postpone, continue, discover từ đề thi. Chúng đúng nhưng nghe cứng khi nói chuyện; người bản xứ nói put off, carry on, find out.

Cách học cụm động từ

1. Luôn học trong câu, không học lẻ. We've run out of milk dễ nhớ và dễ dùng hơn nhiều so với "run out of = hết".
2. Nhóm theo chủ đề, như các bảng ở trên, để chúng quay lại đúng tình huống.
3. Chú ý từ nhỏ. Khi gặp cụm mới, hãy tự hỏi từ nhỏ thêm nghĩa gì.
4. Năm cụm mỗi ngày là đủ. Nói mỗi cụm trong một câu về cuộc sống của bạn, rồi dùng một cụm khi trò chuyện ngay trong ngày.
5. Thay một từ trang trọng. Mỗi khi định nói continue hay postpone, hãy thử carry on hoặc put off.

Bài kiểm tra: 12 câu

Điền từ nhỏ còn thiếu vào mỗi câu. Tự quyết định trước, rồi mới mở đáp án.

Dùng trong hội thoại

Một cụm động từ chỉ thật sự thuộc về bạn khi nó tự bật ra trong lúc nói chuyện. Trong phần ngữ pháp của TalkSmart, trình độ B1 có bài nhập môn về cụm động từ, kèm bài tập chấm đáp án. Sau đó, khi trò chuyện với bạn đồng hành AI, hãy thử dùng năm cụm động từ trong trang này — báo cáo sau buổi nói sẽ cho thấy các câu đã được sửa, kể cả những câu bạn đặt đại từ sai chỗ.

Mỗi tài khoản miễn phí có một buổi luyện nói.

Mở bài học ngữ pháp → Bắt đầu luyện nói

Câu hỏi thường gặp